Welke discriminatie maken Hindostaanse mensen mee?
In Nederland wonen veel mensen die deel zijn van de Hindostaanse gemeenschap. Regelmatig maken zij discriminatie mee.
In dit artikel leer je meer over de ervaringen van Hindostaanse mensen, en hoe jij voor inclusie kan zorgen.
(Dit artikel is opgesteld in dialoog met Hindorama, The Monkey Mind en Bipasha Tabu, met aanvullende informatie van OneWorld, APNA en platform Hindostaans & Queer.)
Geschiedenis
In de 19e en 20e eeuw zijn rond 35.000 mensen van India naar Suriname verscheept door Nederlandse kolonisten. Zij waren de voorouders van de gemeenschap die nu Hindostanen heet. De Indiase arbeiders werden aangenomen om het werk van tot slaaf gemaakte mensen te vervangen, omdat slavernij verboden werd.
Hoewel dit officieel contractarbeid heette, was de situatie eerder dwangarbeid. De contracten werden onder valse voorwendselen opgesteld en vervolgens niet geëerd. Talloze mensen overleden al op de bootreis, door de mensonterende omstandigheden. In Suriname maakte de Hindostaanse bevolking onderdrukking, roof, en misbruik mee van de Nederlandse overheersers. Ook werden Hindostaanse en Zwarte mensen tegen elkaar opgespeeld door de kolonisten, om zo collectieve opstand te voorkomen. Deze spanningen tussen deze verschillende culturen spelen vandaag de dag nog door op Suriname én in Nederland.
De rol van Nederland in deze geschiedenis wordt in ons onderwijs nog nauwelijks besproken. Daardoor ontstaat een beperkt, vertekend beeld van de situatie. Zo’n gebrek aan aandacht in het onderwijs veroorzaakt steeds opnieuw onbegrip en discriminatie. Het leidt ertoe dat Hindostaanse mensen op zichzelf aangewezen zijn om hun wortels en hun gevoelens een plek te geven in hun leven. Hierdoor voelen veel mensen in deze gemeenschap eenzaamheid, grote bewijslast tegenover de omgeving, en grote minderheids-stress.
Werk je in het sociaal domein, bijvoorbeeld in het onderwijs? Dan kan je extra aandacht besteden aan de Hindostaanse geschiedenis. Bijvoorbeeld met een verdiepend lespakket, een aandachts-dag, of een workshop van een ervaringsdeskundige. Zo zijn jij en je collega’s al snel veel beter in staat om op een sensitieve en geïnformeerde manier het gesprek aan te gaan.
Open en verkapte discriminatie
Discriminatie naar Hindostaanse mensen toe kan openlijk zijn, bijvoorbeeld als mensen worden buitengesloten vanwege hun uiterlijk, hun naam of hun geloof. Vooral op de arbeidsmarkt hebben mensen met een Hindostaanse naam verminderde kansen. Zo worden Hindostaanse vrouwen vaker uitgenodigd voor sollicitaties als ze de achternaam van hun Nederlandse partner gebruiken. Culturele normen, zoals bescheidenheid, kunnen in Nederland onterecht worden gezien als onderdanigheid of als onkunde, waardoor Hindostaanse mensen verdere kansen mislopen op werk. Discriminatie verandert regelmatig van vorm. Zo is momenteel het scheldwoord “jeet” online veel in gebruik voor mensen met Indiase wortels. Het is handig om zulke signalen te kunnen herkennen, zodat je Hindostaanse mensen in jouw omgeving direct kan steunen, zonder dat de bewijslast op hun schouders ligt.
Ook verkapte discriminatie komt voor. Daarbij kan je denken aan een makelaar die Hindostaanse mensen weigert, maar die het alleen over “eetgeurtjes” heeft in plaats van over afkomst. Hindostaanse mensen die moslim zijn, of voor moslim worden aangezien, maken regelmatig een stapeling van verkapt racisme en verkapt islamofobie mee.
Je kan verder bij discriminatie denken aan stille aannames. Vaak is er bijvoorbeeld de onterechte aanname dat de Hindostaanse cultuur seksueler zou zijn dan de Nederlandse. Of de onterechte aanname dat Hindostaanse mensen homofobisch en transfobisch zouden zijn. In werkelijkheid zijn seksuele diversiteit en genderdiversiteit juist een regulier deel van de traditionele Indiase cultuur, en is deze traditie pas door de Europese overheersing taboe gemaakt. Als je je bewust bent van zulke dingen in de geschiedenis, dan is het ook makkelijker om je eigen (onbewuste) vooroordelen steeds opnieuw te blijven toetsen.
Cultuur en gebruiken
De Indiase en Hindostaanse culturen zijn populair in Nederland. Denk eens aan yoga, meditatie, mindfulness, dans, Surinaams eten, en standbeeldjes van goden.
Voor Hindostaanse mensen zijn al deze dingen hecht met elkaar verbonden. Ze zijn allemaal uitdrukkingen van een eeuwenlange spirituele cultuur, en dus geen losstaande activiteiten. Voor Hindostaanse mensen was, en is, deze cultuur een belangrijke bron van weerstand en van kracht tegenover de Nederlandse kolonisten.
Als mensen buiten de Hindostaanse cultuur deze dingen beoefenen, dan is dat vaak zonder kennis van hoe al die dingen eigenlijk samenhangen. Het kan een respectloos effect hebben als dingen uit hun verband worden getrokken. Ook kan het gebeuren dat witte mensen veel makkelijker dan Hindostaanse mensen geld verdienen aan yoga, meditatie en mindfulness. Als Hindostaanse mensen zelf niet welkom zijn, maar hun afzonderlijke gebruiken zijn wel welkom zolang witte mensen zich die cultuur toe-eigenen, dan is het discriminatie.
Wil jij je inzetten om zulke discriminatie te voorkomen? Lees dan ook ons uitgebreide artikel: Hoe vermijd ik culturele toe-eigening?
Een inclusieve benadering
Heb je interesse in de Hindostaanse cultuur? Dan kan je tijd vrijmaken om hier meer kennis over op te doen. Dat kan met boeken, films, yoga en meditatie, muziek en lekker eten, maar vooral ook door de gemeenschappen om jou heen te leren kennen. Een laagdrempelige manier is om een kijkje te nemen bij openbare buurtfeesten en etentjes.
Door je te verdiepen in de discriminatie die Hindostaanse mensen meemaken, maar ook in de pracht van de cultuur, de saamhorigheid, en de gewone dagelijkse dingen, ontwikkel je een sensitieve en genuanceerde blik. Zo kan je er zijn voor iedereen in jouw omgeving.